Grenswandelen: ’s-Heerenbergh – Hoch Elten (Montferlandse Toppen)

Grenswandelen, ik vind het altijd een bijzonder tintje hebben en daardoor favoriet bij mij. De variatie en verschillen van twee landen naast elkaar in één gebied en route gevonden. In dit artikel wandel ik door het Montferland in de Achterhoek, het grensgebied Nederland-Duitsland, waarbij we vanuit het Bergherbos de grens oversteken naar Hoch Elten.

Het Montferland

Het Montferland is sowieso een eldorado voor wandelaars; bossen, heuvels, slingerende paadjes, hoogteverschillen met mooie uitzichten en vergezichten. Het aanbod aan wandel- en fietsroutes is enorm.

De regio omvat diverse landelijke dorpen en de stad ’s-Heerenberg. En aan de noordzijde de stad Doetinchem. De regio valt deels onder de Achterhoek en deels onder de Liemers.

De Montferlandse Toppen wandelroute

De Montferlandse Toppen wandelroute is een rondwandeling van ongeveer 42 kilometer, waarbij de 18 toppen van het Montferland worden aangedaan. Het mooiste is om deze route in meerdere etappes op te delen of een stukje er uit te halen om te bewandelen. Tijdens elke etappe, ofwel rondom elke top, is veel natuurschoon te zien. Daarnaast kan het door de hoogteverschillen en zandgronden best pittig wandelen zijn.

De route is voorzien van een knooppuntensysteem, waardoor je ook eenvoudig je eigen route en startplek kunt samenstellen.

De route is gemarkeerd met geel-blauwe bordjes met een pijl en vermelding: Montferlandse Toppen Route. Op de route zijn QR-codes te scannen met je smartphone, waarbij je leuke wetenswaardigheden over de regio te zien krijgt.

De route is via verschillende websites de achterhalen, met evt. te downloaden routebeschrijving en/of gpx-bestand zoals bijvoorbeeld via de website van de Achterhoek.

Etappe ’s-Heerenberg – Hoch Elten

De ‘etappe’ ’s-Heerenberg – Hoch Elten is een rondwandeling van ongeveer 20 kilometer en voert door kasteelstad ’s-Heerenberg, het dorpje Stokkum, door het Bergherbos, langs uitkijktoren Hulzenberg en de Sprung. En gaat vervolgens de grens over, over de Eltenberg naar (Hoch) Elten en retour. Een etappe met veel variatie en mooie uitzichten. Toppen nummers 10 t/m 16 zijn in deze route opgenomen.

Uiteraard kun je deze etappe ook in tweeën knippen, zeker gelet op de vele bezienswaardigheden. Een aantal hoogtepunten uit de route haal ik hier naar voren.

’s-Heerenberg

Kasteelstad ’s-Heerenberg is een plaatje. Een klein stadje met een dorps karakter, dat een middeleeuwse sfeer uitademt. Pronkstuk is het imposante kasteel Huis Bergh uit de 12e eeuw, omgeven door een gracht. Het kasteel herbergt binnen de poorten een museum, een prachtige tuin en restaurant en er worden regelmatig evenementen en activiteiten georganiseerd. Het kleine stadje kent diverse winkels en horeca.

De Plantage

Vanaf het kasteel wandel je door het aangelegde parkbos De Plantage richting Stokkum. Bij helder weer heb je vanaf de hoofdlaan van het park uitzicht op de kerktoren van Hoch Elten. In het parkbos tref je o.a. Douglas-sparren, Libanese ceders, Japanse lariksen en rhododendrons aan.

Stokkum

Het dorpje Stokkum ligt aan de voet van de Hulzenberg, een deel van een stuwwal uit de voorlaatste ijstijd. Hier wandelen leidt je langs korenmolen Düffels Möll en over het Möllepaedje (een oud kerkenpad) en biedt je fantastische vergezichten over akkers op onder andere de uitkijktoren Hulzenberg en de imposante Rijnbrug bij Emmerich. Het beeld doet on-Nederlands aan.

Het Bergherbos en de Hulzenberg

Het Bergherbos biedt diverse hoogteverschillen, prachtige paden en veel variatie in natuur. Het is er klimmen en dalen. Op een gegeven moment kom je bij uitkijktoren Hulzenberg aan. De treden brengen je 21 meter omhoog. Een pittige klim, maar vervolgens geniet je van een prachtig uitzicht op de wijde omgeving van Nederland en Duitsland. Het bos en de toren zijn in beheer bij Natuurmonumenten.

De Sprung

De Sprung (spreng) in het Bergherbos is een natuurlijke bosbron aan de voet van de Hulzenberg. In het verleden vond er primitieve ijzersmelterij plaats, waarvan nog ijzerslakken en delen van ijzerstenen worden gevonden. Het is slechts een klein waterloopje, maar met een grote geschiedenis, waardoor het bijzonder is om te zien.

Grensovergang

Na de zandbulten in het bos kom je op een asfaltweg (fietspad) uit en steek je via een brug de Duitse autobahn A3 en de grens over. Hier wandel je via bospartijen en het heidegebied Hohe Heide verder over de Elterberg naar Hoch Elten.

Hoch Elten

(Hoch) Elten en de Elterberg in Duitsland behoorden van 1949 tot 1963 tot Nederlands grondgebied. Vanaf de top achter de kerk heb je een fantastisch uitzicht over het Rijndal richting Emmerich en Kleve. Daarnaast zijn er onder andere de ‘Drususbrunnen’ te bezichtigen.

Elten en Möllebult Elten

Hoch Elten en Elten biedt je diverse horeca en het is een combi van de Duitse en Nederlandse bevolking. Verder wandelend vanuit Hoch Elten naar Elten en terug richting Stokkum kom je langs de Eltense molen ‘Gerritzens Mühle’. Ook hier zie je Nederland en Duitsland weer samen.

Overnachten

Montferland biedt een breed aanbod aan overnachtingsmogelijkheden: campings, B&B’s, hotels, vakantiewoningen en -parken. Voor elk wat wils. Een tip voor een rustige camping is camping Brockhausen in Stokkum. Tegen de Duitse grens gelegen, aan de voet van de Hulzenberg en op de route van de rondwandeling.

Meer info

• Alle informatie over het Montferland is te vinden op deze website.
• Een andere mooie wandelroute ’s-Heerenberg, Stokkum, Hulzenberg en Bergherbos is het Klompenpad Staickheimerpad (17 km / in te korten tot 9 of 11 km). 
• Voor de creatievelingen in wandelroutes samenstellen is een eigen combinatie van de Toppenroute en het Klompenpad hierdoor ook perfect.